Matthew 2:23

καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.

and he came and dwelt in a city called Nazareth; so that it might be fulfilled what was spoken through the prophets that he will be called a Nazarene.

Matt 2:23 [Textus Receptus (Elzevir) (1624)]6
Καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν, ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.

MSS: א, B, 8, 43, 65, 83, 113, 116, 201, 272, 438, 439, 476, 478, 490, 504, 700

Matt 2:23 [Codex Sinaiticus (א or 01) (4th century)]
Kαι ελθων κατʼώκησεν εις πολιν λεγομενη- ναζαρετʼ· ὁπως πληρωθη το ρηθε δια των προφητω- ὁτι ναζωρᾶιος κληθησεται:

Matt 2:23 [Codex Vaticanus Graecus 1209 (B03) (4th century)]
Kαὶ ἐλθὼν κατῴκησε- εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέτ ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Codex Ephraemi Syri Rescriptus (C04) (5th century)]
Kαι ελθων κα[…]ησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων οτι ναζωραιος κληθησεται·

* δια according to Lyon, R. W. A Re-Examination of Codex Ephraemi Rescriptus, New Testament Studies (1959), 5, pp. 260-272. Tischendorf reads υπο instead of δια

Matt 2:23 [Codex Bezae Cantabrigiensis (D05) (5th century)]6v|14
Kαι ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρετ οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητω- οτι ναζωρεος κληθησεται

Matt 2:23 [Codex Basilensis (E07) (8th century)]7v
και ελθων· Κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ· οπως πληΡωθη το ρηθεν δια των προφητων, οτι ναζωραιος κληθησεται·

MSS: C, E, M, Ν, Σ, Ω (f22c2-23c1), 2, 44, 72, 109

Matt 2:23 [Codex Cyprius (Grec 63) (K017) (9th century)]17r-17v
καὶ ἐλθὼν. κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέθ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν· ὅτι ναζοραῖος κληθήσεται·

Matt 2:23 [Codex Regius (Grec 62) (L019) (8th century)]7rc2-7vc1
καὶ ἐλθὼ- κατωκησεν εἰς πόλιν λέγωμένην ναζαρέτ· Ὁπως πληρωθῆ τὸ ρηθὲν διὰ τῶν προφητω-, ὅτι ναζωραῖος, κληθησέται·

Matt 2:23 [Codex Petropolitanus Purpureus (N022) (6th century)]
και ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων· οτι ναζωραιος κληθησεται

Matt 2:23 [Codex Washingtonianus (W032) (5th century)]
Kαι ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων οτι ναζωρεος κληθησεται

Matt 2:23 [Codex Sangallensis 48 (Δ037) (9th century)]25
και ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαραθ Οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων Οτι ναζωραιος κληθησεται

Matt 2:23 [Codex Purpureus Rossanensis (Σ042) (6th century)]29-30
και ελθων || κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ· οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων οτι ναζωραιος κληθησεται·

Matt 2:23 [Minuscule 1 (12th century)]162v
καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαράθ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθ{ὲν} διὰ τῶν προφητῶν· ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται·

* {ὲν} = Greek ligature

Matt 2:23 [Minuscule 2 (11th century)]5r-5v
ϗ ἐλθὼν, κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέθ· ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν δ{ιὰ} τῶν προφητῶν· ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται·:·

*    ἐλθῶν corrected to ἐλθὼν    |   {ιὰ} = Greek ligature

Matt 2:23 [Minuscule 8 (Gr. 49) (11th century)]20vc2
καὶ ἐλθὼν. κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρὲτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν. ὅτι ναζωραίος κληθήσεται:

Matt 2:23 [Minuscule 13 (Grec 50) (13th century)]1rc1

Matt 2:23 [Minuscule 44 (12th century)]16v-17r
και ελθων κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρεθ. οπως πληρωθη το ρηθεν δια τω προφητων. οτι ναζωραιος κληθησεται·

Matt 2:23 [Minuscule 65 (11th century)]10r
καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 72 (11th century)]7v-8r
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρὲθ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 83 (11th century)]40
και ελθων͵ κατωκησεν εις πολιν λεγομενην ναζαρετ· οπως πληρωθη το ρηθεν δια των προφητων· οτι ναζωραιος κληθησεται·

Matt 2:23 [Minuscule 109 (1326)]28v
ϗ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλϊν λεγομένην ναζαρέθʹ. ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τῶν προφητῶν, ὅτϊ ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 113 (11th century)]29v
καὶ ἐλθὼν κατώκησε- εἰς πόλϊν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπ{ως} πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν δϊὰ τῶν προφητῶν· ὅτϊ ναζωραῖος κληθήσετ{αι}.

* {ως}, {αι} = Greek ligatures

Matt 2:23 [Minuscule 116 (12th century)]18v
ϗ ἐλθὼν. κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητ{ῶν}. ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 201 (1357)]13rc2-13vc1
ϗ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλϊν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν δϊὰ τῶν προφητῶν. ὅτϊ ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 272 (11th century)]8r
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν. ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 438 (12th century)]18v
καὶ ἐλθὼν, κα{τώ}κησεν εἰς πόλϊν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν. ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 439 (1159)]12rc1-2
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομέν{ην} ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθ διὰ τῶν προφητῶ- ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται·

Matt 2:23 [Minuscule 476 (11th century)]10v
καὶ ἐλθὼν. κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρὲτ. ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν. ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 478 (10th century)]11v
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν. ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 500 (Add MS 17982) (13th century)]12v
καὶ ἐλθὼν κατώκι<η>σεν εἰς πόλ{ιν} λεγομένην ναζὰρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν δϊὰ τῶν προφητῶν, ὅτι ναζοραῖος κληθήσεται:

Matt 2:23 [Minuscule 504 (1033)]15r
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζαρὲτ. ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται.

Matt 2:23 [Minuscule 1424 (9th/10th Century)]9r
καὶ ἐλθὼν κατώκησεν εἰς πόλιν λεγομένην ναζὰρέτ· ὅπως πληρωθῆ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν· ὅτι ναζοραῖος κληθήσεται: ʹ

Matt 2:23 [Peshitta]
ܘܶܐܬ݂ܳܐ ܥܡܰܪ ܒ݁ܰܡܕ݂ܺܝܢ݈ܬ݁ܳܐ ܕ݁ܡܶܬ݂ܩܰܪܝܳܐ ܢܳܨܪܰܬ݂ ܐܰܝܟ݂ ܕ݁ܢܶܬ݂ܡܰܠܶܐ ܡܶܕ݁ܶܡ ܕ݁ܶܐܬ݂ܶܐܡܰܪ ܒ݁ܰܢܒ݂ܺܝܳܐ ܕ݁ܢܳܨܪܳܝܳܐ ܢܶܬ݂ܩܪܶܐ܂

Matt 2:23 [Old Syriac Curetonian (Codex Curetonianus Syriacus syc)]
ܘܐܬܐ ܠܬܡܢ܂ ܘܥܡܪ ܗܘܐ ܒܡܕܝܢܬܐ ܚܕܐ ܕܡܬܩܪܝܐ ܢܨܪܬ܂ ܘܐܬܡܠܝܬ ܡܠܬܐ ܕܐܡܝܪܐ ܒܢܒܝܐ܂ ܕܢܨܪܝܐ ܢܬܩܪܐ܀

Matt 2:23 [Old Syriac Sinaitic (Codex Sinaiticus Syriacus sys)]
ܘܐܬܐ ܠܬܡܢ ܘܥܡܪ ܗܘܐ ܒܡܕܝܢܬܐ ܕܡܬܩܪܝܐ ܢܨܪܬ ܘܐܬܡܠܝܬ ܡܠܬܐ ܕܐܡܝܪܐ ܒܢܒܝܐ ܕܢܨܪܝܐ ܢܬܩܪܐ܂

Matt 2:23 [Vulgate]
et veniens habitavit in civitate quae vocatur Nazareth ut adimpleretur quod dictum est per prophetas quoniam Nazareus vocabitur

Critical Apparatus :

(1) κατωκησεν :  א, B, C, D, E, K, L, M, N, Δ, Σ, Ω, 1, 2, 8, 13, 43, 44, 65, 72, 83, 109, 113, 116, 201, 272, 438, 439, 476, 478, 490, 500c, 504, 700, 1424
(2) κατωκισεν : 500*

(3) λεγομενην :  א, B, C, D, E, K, M, N, Δ, Σ, Ω, 1, 2, 8, 43, 44, 65, 72, 83, 109, 113, 116, 201, 272, 438, 439, 476, 478, 490, 500, 504, 700, 1424
(4) λεγωμενην : L

(5) ναζαρετ : א, B, D, L, 8, 43, 65, 83, 113, 116, 201, 272, 438, 439, 476, 478, 490, 500, 504, 700, 1424, Majority
(6) ναζαρεθ : E, K, M, N, W, Σ, Ω, 2, 44, 72, 109, Sahidic (ΝΑΖΑΡΕΘ)
(7) ναζαραθ : Δ, 1
(8) ναζαρα : Ƿ70 
(9) ναζαρεθ λεγομενην : 13

(10) ναζωραιος : א, B, C, E, L, M, N, Δ, Σ, Ω, 1, 2, 8, 13, 43, 44, 65, 72, 83, 109, 113, 116, 201, 272, 438, 439, 476, 478, 490, 504, 700, Majority, Origen, Eusebius of Caesarea
(11) ναζωρεος : D, W
(12) ναζοραιος : K, 500, 1424

 

 

Tischendorf Mt 2:23

Tischendorf Mt 2:23

Early Church Fathers

(1) Origen (Comment. In Matthaeum, Tomus X, p873, Patrologia Graeca, J.P. Migne)
Ναζωραῖος κληθήσεται·

(2) Eusebius of Caesarea (Demonstratio Evangelica, p336, 12, Eusebius Werke, Ivar A. Heikel)
Ναζωραῖος κληθήσεσθαι

A Textual Commentary On Matthew 2:23

(a) καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ – The town written Ναζαρέθ, Ναζαραθ, or Ναζαρέτ, representing נָצְרַתΝαζαρὰ (נָצְרָה) the reading found in Ƿ70 is an Aramaic form of Ναζαρέτ. Peshitta ܢܳܨܪܰܬ݂ , though with different vowels, gives final θ, as many uncials and cursives read, against Textus Receptus, Codex Vaticanus, Codex Bezae, etc.

(b) ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται – Ναζωραῖος presupposes a form נצורי from נצרת = נצורת. It derives from נצר (branch). Jesus was called ὁ Ναζωραῖος not only because He had dwelt at Ναζαρέτ but also because He is the Branch, the Messiah, prophesied by Prophet Isaiah. In Isaiah 11:1, the branch (נצר) from the roots of Jesse, is interpreted as the Messiah (משיחא) in Targum Jonathan.

Isa 11:1 (Masoretic Text) וְיָצָא חֹטֶר מִגֵּזַע יִשָׁי וְנֵצֶר מִשָּׁרָשָׁיו יִפְרֶֽה׃

Isa 11:1 (Targum Jonathan) וְיִפוֹק מַלכָא מִבְנוֹהִי דְיִשָי וֻמשִיחָא מִבְנֵי בְנוֹהִי יִתרַבֵי׃

(c) Tischendorf decides that we ought always to read Ναζαρεθ in St Matthew, Ναζαρετ in St John (Proleg. N. T. p. lv, note) : yet the Peshitta in all twelve places that the name occurs, and the Curetonian in the four wherein it is extant (Mt 2:23; 4:13; 21:11; Luke 2:51) have the aspirate (ܢܨܪܐ), and being written in a kindred dialect, claim all the more consideration. Everywhere the manuscripts vary considerably : thus in Mk 1:9 Ναζαρετ is found in א,B,L,Γ,Δ, 33, 69, and most cursives (17 of Scrivener’s), Origen, the Philoxenian Syriac and Old Latin a.b.f; Ναζαρατ in A,P : but Ναζαρεθ in D (not its Latin version, d) E,F,H,K,M,U,V. 1, and at least 16 other cursives (but not Cod. 69 by the first hand, as Tregelles states), the Vulgate, c, the Memphitic and Gothic as well as the elder Syriac. In Matth. 4:13 Cod. B has Ναζαρα by the first hand with Z, 33 (so 3 in Luke 4:16); C,P, Δ Ναζαραθ, which is found in Δ nine times, in A twice : so that regarding the orthography of this word (which is inconstant also in the Received text) no reasonable certainty is to be attained. (F.H. Scrivener, A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament, p. 415)

This entry was posted in 01. Κατὰ Ματθαῖον. Bookmark the permalink.

Comments are closed.