Matthew 5:22

ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακά ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ μωρέ ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

But I say to you that everyone who is angry with his brother without just cause will be subject to the judgment, and whoever says to his brother, ‘Raka,’ will be subject to the Sanhedrin. But whoever says, ‘You fool,’ will be subject to the Gehenna of fire.

Matt 5:22 [Textus Receptus (Elzevir) (1624)]13
Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

MSS: S (f24vc1-2), 7 (f29v-30r), 8, 33 (f102v), 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 504, 892

Matt 5:22 [Codex Sinaiticus (א or 01) (4th century)]
Eγω δε λεγω ϋμιν οτι πᾶς ὁ οργιζομενος τω αδελφω ἁυτου ┬ εικη ενοχος εστε τη κρισει· ος δ αν είπη τω αδελφω ἁυτου ραχα ενοχος εσται τω συνεδριω˙ ὁς δʼ αν ειπη μωρε ενοχος εστε εις την γεενʼναν του πυρος·

Matt 5:22 [Codex Vaticanus Gr. 1209 (B03) (4th century)]
Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακά ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίῳ· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ μωρέ ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γεενναν τοῦ πυρός

MSS: B, Ω (f32c1-2), 500

Matt 5:22 [Codex Bezae Cantabrigiensis (D05) (5th century)]
Eγω δε λεγω ϋμειν οτι πας ο οργιζομενος τω αδελφω αυτου εικη ενοχος εσται τη κρισει ος δ αν ειπη τω αδελφω αυτου ραχα ενοχος εστε τω συνεδριω ος δ αν ειπη μωρε ενοχος εσται εις την γεενναν του πυρος

Matt 5:22 [Codex Basilensis (E07) (8th century)]13v
εγω δε λεγω υμι-· Οτι πας ο οργιζομενος τω αδελφω αυτου ηκη ενοχος εσται τη κρισει· ος δ αν Ειπη τω αδελφω αυτου ρακα· ενοχος εσται τω συνεδριω· ος δ αν ειπη μωρε· ενοχος εσται͵ εις την γεενναν του πυρος·

Matt 5:22 [Codex Cyprius (Grec 63) (K017) (9th century)]21v
ἐγὼ δε λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ· ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακὰ· ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρέ ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός·

Matt 5:22 [Codex Regius (Grec 62) (L019) (8th century)]10vc1
ἐγὼ δὲ λέγω ϋμῖν, ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τὼ ἀδελφω αὐτοῦ ηκει ἐνοχος ἔστε τῆ κρίσει· Ὃς δ’ ὰν ἐιπει τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ρακα, ἐνοχος ἔστε τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπει τὼ ἀδελφω αὐτοῦ μωρε, ἔνοχος ἔστε εἰς τὴν γεἐνναν τοῦ πυρος·

Matt 1:23 [Codex Campianus (Grec 48) (M021) (9th century)]28c2-vc1
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ· ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη· τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακὰ· ἔνοχος ἔστι τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρὲ· ἔνοχος ἔσται· εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Matt 5:22 [Codex Washingtonianus (W032) (5th century)]
Εγω δε λεγω ϋμιν οτι πας ο οργιζομενος τω αδελφω αυτου εικη ενοχος εσται τη κρισει· ος δ αν ειπη τω αδελφω αυτου ραχα ενοχος εσται τω συνεδριω ος δ α ειπη μωρε ενοχος εσται εις την γεενναν του πυρος·

Matt 5:22 [Codex Sangallensis 48 (Δ037) (9th century)]31
Εγω δε λεγω υμιν· Οτι πας ο οργιζομενος τω αδελφω αυτου εικηενοχος εσται τη κρισει Ος δαν ειπη τω αδελφω αυτου Ρακα ενοχος εστε τω συνεδριω· Ος δαν ειπη μωρε ενοχος εσται εις την γεενναν του πυρος.

Matt 5:22 [Minuscule 1 (12th century)]164v-165r
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφ{ῷ} αὐτοῦ εἰκῆ· ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῶ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῶ ἀδελφῷ αὐτοῦ μωρὲ· ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός·

MSS: 1, 700

Matt 5:22 [Minuscule 44 (12th century)]20v
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ. ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῷ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακὰ. ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρὲ. ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός·

Matt 5:22 [Minuscule 72 (11th century)]12r-v
ἐγὼ δὲ, λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ. ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῶ ἀδελφῶ ὐτοῦ ῥακά. ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρέ· ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Matt 5:22 [Minuscule 109 (1326)]32r
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῷ αὐτοῦ. ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ ἂν εἴπει τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακὰ. ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπει μωρέ. ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέεναν τοῦ πϋρὸς.

Matt 5:22 [Minuscule 113 (11th century)]33v
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτϊ πᾶς ὁ ὀργιζόμ{ενος} τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ· ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακά· ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρὲ, ἔνο{χος} ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός·

* {ενος}, {χος} = Greek ligatures

Matt 5:22 [Minuscule 201 (1357)]17rc2-vc1
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτϊ πᾶς ὀργϊζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν ιπη τῶ ἀδελφῶ αὐτȣ ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πϋρός·

Matt 5:22 [Minuscule 438 (12th century)]25v-26r
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχ{ος} ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακὰ, ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρὲ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Matt 5:22 [Minuscule 439 (1159)]15vc2
ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχος ἔσται τῆ κρίσει· ὃς δ’ ἂν εἴπη τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ῥακᾶ, ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς δ’ ἂν εἴπη μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενν{αν} τοῦ πυρός.

Matt 5:22 [Minuscule 504 (1033)]19v
ἐγὼ δὲ, λέγω ὑμῖν· ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς, δ’ ἂν εἴπη τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥαΚᾶ. ἔνοχος ἔσται τῶ συνεδρίω· ὃς, δ’ ἂν εἴπη μωρὲ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Matt 5:22 [Peshitta]
ܐܶܢܳܐ ܕ݁ܶܝܢ ܐܳܡܰܪ ܐ݈ܢܳܐ ܠܟ݂ܽܘܢ ܕ݁ܟ݂ܽܠ ܡܰܢ ܕ݁ܢܶܪܓ݁ܰܙ ܥܰܠ ܐܰܚܽܘܗ݈ܝ ܐܺܝܩܺܐ ܡܚܰܝܰܒ݂ ܗ݈ܽܘ ܠܕ݂ܺܝܢܳܐ ܘܟ݂ܽܠ ܕ݁ܢܺܐܡܰܪ ܠܰܐܚܽܘܗ݈ܝ ܪܰܩܰܐ ܡܚܰܝܰܒ݂ ܗ݈ܽܘ ܠܰܟ݂ܢܽܘܫܬ݁ܳܐ ܘܡܰܢ ܕ݁ܢܺܐܡܰܪ ܠܶܠܳܐ ܡܚܰܝܰܒ݂ ܗ݈ܽܘ ܠܓ݂ܺܗܰܢܳܐ ܕ݁ܢܽܘܪܳܐ܂

Matt 5:22 [Old Syriac Curetonian (Codex Curetonianus Syriacus syc)]
ܐܢܐ ܕܝܢ ܐܡܪ ܐܢܐ ܠܟܘܢ܂ ܕܟܠ ܡܢ ܕܢܪܓܙ ܥܠ ܐܚܘܗܝ ܐܝܩܐ ܢܗܘܐ ܡܚܝܒ ܠܕܝܢܐ܂ ܘܡܢ ܕܢܐܡܪ ܠܐܚܘܗܝ ܪܩܐ ܢܗܘܐ ܡܚܝܒ ܠܟܢܘܫܬܐ܂ ܘܟܠ ܡܢ ܕܢܐܡܪ ܠܐܚܘܗܝ ܫܛܝܐ܂ ܢܗܘܐ ܡܚܝܒ ܠܓܗܢܐ ܕܢܘܪܐ܀

Matt 5:22 [Old Syriac Sinaitic (Codex Sinaiticus Syriacus sys)]
ܐܢܐ ܕܝܢ ܐܡܪܢܐ ܠܟܘܢ ܕܟܘܠ ܡܢ ܕܪܓܙ ܥܠ ܐܚܘܗܝ ܐܝܩܐ ܢܗܘܐ ܡܚܝܒ ܒܕܝܢܐ ܘܟܘܠ ܕܢܐܡܪ ܠܐܚܘܗܝ ܪܩܐ ܡܚܝܒ ܗܘ ܒܟܢܘܫܬܐ܂ ܘܡܢ ܕܢܐܡܪ ܠܐܚܘܗܝ ܫܛܝܐ ܡܚܝܒ ܗܘ ܠܓܗܢܐ ܕܢܘܪܐ܀

Matt 5:22 [Vulgate]
ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis

Critical Apparatus :

(1) ο οργιζομενος : א, B, D, E, K, L, M, S, W, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(2) OMIT ο : 109

(3) εικη : א1, D, K, M, S, W, Δ, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 504, 700, 892, 2603, Majority, Peshitta, Bohairic, Sahidic
(4) ηκη : E
(5) ηκει: L
(6) OMIT εικη : Ƿ67, א*, B,, Ω, 109, 500, Vulgate

(7) εσται (i) : B, D, E, K, M, S, W, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 109, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, Majority
(8) εστε : א, L
(9) εστω : 2603

(10) ειπη : א, B, D, E, K, M, S, W, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(11) ειπει : L, 109

(12) ρακα : B, D, E, K, L, M, S, Δ, Ω, 1, 7, 8, 33, 43, 44, 65, 72, 109, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority, Bohairic (ΡΑΚΑ)
(13) ρακκα : 13
(14) ραχα : א, D, W, Vulgate? (racha)

(15) εσται (ii) : א, B, E, K, S, W, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 109, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(16) εστε : D, L, Δ
(17) εστι  : M

(18) αν : א, B, D, E, K, L, M, S, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 109, 113, 201, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(19) α : W

(20) ειπη : א, B, D, E, K, M, S, W, Δ, Ω, 7, 8, 33, 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 892, 2603, Majority
(21) ειπει : 109
(22) ειπη τω αδελφω αυτου  : 1, 13, 700
(23) ειπει τω αδελφω αυτου : L

(24) εσται (iii) : B, D, E, K, M, S, W, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 109, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(25) εστε : א, L

(26) γεενναν : א, B, D, E, K, L, M, S, W, Δ, Ω, 1, 7, 8, 13, 33, 43, 44, 65, 72, 113, 201, 438, 439, 490, 500, 504, 700, 892, 2603, Majority
(27) γενναν : 109

 

 

Tischendorf Mt 5:22 Tischendorf Mt 5:22

Early Church Fathers

 

 

A Textual Commentary On Matthew 5:22

(a) Codices Vaticanus and Sinaiticus omit εἰκῆ. This omission is supported by Ƿ67 and Vulgate. Peshitta and Coptic versions support εἰκῆ. Considering the fact that the Coptic versions belong to the same text-type with א and B, the missing word was probably unintentionally omitted by the scribes of א and B. Chrysostom, Cyril, Theodoret, Hilary, Optatus, Lucifer, of the same age, all recognize the presence of εικη in the text. The Fathers are notoriously and habitually inexact in statements of this kind. The words of Jerome may prove that the word was wanting in a good number of copies in his day, but that is the utmost they can prove in the face of such counter evidence. The ancient witnesses in its favour are more than two to one, while in the later MSS there is scarcely an instance of its omission.

John Cassian contented that this adverb εἰκῇ is a later addition to the scriptural text, ‘by those who did not wish to ban wrath altogether’ (παρὰτῶν µὴ βουλοµένων τελείως ἐκκόπτειν τὴν ὀργήν). This gloss does not appear in the Migne text, but it is there in Codex 573 (Folio 44r), which provides a text of this treatise that is more complete and in far better Greek than that of Migne’s. This assertion by Cassian, however, was tantamount to rejecting John Chrysostom. For Chrysostom is one of the few authors accepting and entertaining the adverb εἰκῇ in this scriptural portion, indeed he is the one who does so frequently and confidently. It is also noteworthy that, although Cyril of Alexandria employed this formula, too, the adverb εἰκῇ was omitted by a compiler in one of the florilegia, mostly published in the sixth century during the Monophysite controversy. Basil of Caesarea appears to use both alternatives. Today the mainstream scriptural text dismisses εἰκῇ, which nevertheless is the option of almost all Christian authors quoting Matt.5:22. (See Panayiotis Tzamalikos, The Real Cassian Revisited – Monastic Life, Greek Paideia, and Origenism In The Sixth Century (Supplements To Vigiliae Christianae 112), 2012, pp 215-216)

This entry was posted in 01. Κατὰ Ματθαῖον. Bookmark the permalink.

Comments are closed.